تاجیک
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - پنجشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸٦
تاجیک:
چینىها: داشى = تازى
ارامنه: تاچیک = تازیک = تاژیک
ترکان: تَجیکان
ایرانیان: تاجیک = تازى = تازیک
بعدها ترکان، ایرانیان را تاجیک خواندند.
در زبان پهلوى به اعراب، "تاجیک" مىگفتند که از نام قبیله طى مأخوذ بوده است.
ترک در مقابل تاجیک ص 334 بارتولد
سریال شکرانه
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٠ مهر ۱۳۸٦
پخش یک سریال مثل شکرانه در بین ایرانیان و تاجیکان پیوندهای کهن را یادآوری می کند. به همین سادگی. اثر هنر است و بس.
شکرانه
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ٢ مهر ۱۳۸٦
سریال شکرانه از تلویزیون ایران در حال پخش است. باز هم یاد کردیم دوستان تاجیک را.
تا خدا چه خواهد و چه نصیب باشد.
شباهت شهرهای تهران و دوشنبه
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ۱٩ آبان ۱۳۸٥
شهر تهران و دوشنبه از خیلی جهات به هم شبیه است. البته رطوبت هوا در دوشنبه بیشتر است.

نمایی از بالا از شهر دوشنبه
اگر زمان رو کمی به عقب برگردونیم و آلودگی هوا نباشد٬ عکس تهران نیز شبیه خواهد بود.
بوی جوی مولیان آید همی در سرزمین امیران سامانی
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ۱۸ امرداد ۱۳۸٥
سرزمین امیران سامانی است. تاجیکستان امروزی از نظر تاریخی به فرمانروایانی تکیه میکند که پایتخت حکومتشان در سرزمین دیگری است. در بخارا.
تاجیکستان نیز بخشی از سرزمین بزرگ فارس زبانان جهان است. بخش مهمی از این قلمرو هم اکنون در کشور ازبکستان است. ازبکها بر فارس زبانان بخارا و سمرقند بسیار سخت میگیرند و در این دنیا ظاهرا فقط سفیر بریتانیای کبیر است که بر سر دعوا با دولت ازبکستان از طرف دولت خود توبیخ میشود.
------------------------------
وحدت کشورهای فارسی زبان به دلیل جدا افتادگی جغرافیای و تمایزات عمیق اجتماعی و اقتصادی مشکل بنظر میرسد. ولی در آینده به دلیل تقویت ملاحظات جهانی و تقویت ارتباطات و در نتیجه همگرایی بین ملتهای مشترک الفرهنگ نزدیکتر شدن جوامع فارسی زبان محتمل تر است.
از مشکلات مهم در تاجیکستان آنست که زبان آنان فارسی و خط آنان روسی است. بنابر این ه به میراث غنی ادب و فرهنگ روسی دست می یابند و نه از فرهنگ عظیم فارسی بهره میگیرند. تنها از طریق شفاهی میراثشان منتقل میشود که اصلا کافی نیست.
گزارش سفر آقای احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران به تاجیکستان به نقل از خبرگزاری فارس
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ۱۳ امرداد ۱۳۸٥
-مراسم استقبال رسمی با حضور امامعلی رحمانف رئیس جمهوری تاجیکستان در فرودگاه بین المللی دوشنبه برگزار شد.
-تاجیکستان با 143 هزار کیلومتر مربع وسعت ، 6 میلیون و 900 هزار نفر جمعیت دارد که بیش از 95 درصد آنان مسلمانند . زبان رسمی این کشور فارسی تاجیکی است .تاجیکی همان زبان فارسی با لهجه خاص است که ترکیباتی از دیگر زبانها به ویژه روسی در آن زیاد است . خط رسمی این کشور سریلیک ( خط روسی ) است .
-امامعلی رحمانف از 19 نوامبر سال 1992 به سمت ریاست شورای عالی جمهوری تاجیکستان (رئیس کشور ) انتخاب و از 6 نوامبر 1994 به ریاست جمهوری رسید . وی در سال 1999 برای یک دوره 7 ساله دیگر به این سمت انتخاب شد و انتخابات بعدی ریاست جمهوری تاجیکستان پائیز امسال برگزار میشود.
-حدود 20 موتورسوار خودروی رئیس جمهوری را تا میدان اسماعیل سامانی و بنای استقلال که مراسم اهدای تاج گل در آن برگزار شد ، اسکورت کردند.
-در نقاط مختلفی از شهر ، بیلبوردهایی که با خط فارسی به روسای جمهوری ایران و افغانستان خیرمقدم می گفت ، دیده میشد.
-ساختمانها چندان نوساز نبود و اکثر ماشین ها نیز که دیده می شدند، مدل قدیمی بودند.تاجیکستان در میان 15 جمهوری شوروی سابق کمترین درآمد سرانه را دارد و 85 درصد مردم تاجیکستان زیر خط فقر قرار دارند.
-محل اقامت هیات ایرانی و نیز مذاکرات سران ، در باغ بسیار بزرگی به نام " داچا " بود . داچا به قول برخی اعضای هیات همان سعدآباد خودمان در تهران است . یکی از ساختمانها برای ملاقات خصوصی سران ، یک ساختمان برای مذاکرات رسمی ، مصاحبه و امضای اسناد ، یک عمارت برای اقامت رئیس جمهوری اسلامی ایران ، 2 عمارت برای استقرار هیات ایرانی و ساختمانهای دیگری هم برای خود تاجیک ها بود.
-مذاکرات خصوصی احمدی نژاد و رحمانف بجای 50 دقیقه، یک ساعت و20 دقیقه به طول انجامید.
-هنگامی که رئیس جمهوری کشورمان در شروع مذاکرات رسمی مصراع اول شعری از رودکی را با این عبارت که " هیچ شادی نیست اندر این جهان " قرائت کرد ؛ رحمانف شعر او را تکمیل کرد و ادامه داد :" بهتر از دیدار روی دوستان"
-در مذاکرات رسمی هیات ایرانی و تاجیک چند پیشنهاد از جانب رئیس جمهوری کشورمان عنوان شد که تایید و استقبال امامعلی رحمانف و تشویق و تشکر هیات تاجیک را بدنبال داشت. مهمترین این پیشنهادات تاسیس تلویزیون مشترک فارسی زبان میان ایران، تاجیکستان و افغانستان بود.
-احمدی نژاد با اشاره به پانزدهمین سالگرد استقلال تاجیکستان ، از حضور در این مراسم عذرخواهی کرد و گفت : بدون شک هیاتی به نمایندگی از من و جمهوری اسلامی به این مناسبت به تاجیکستان خواهد آمد.
-مصاحبه مشترک روسای جمهور ایران و تاجیکستان با استقبال زیاد خبرنگاران روبرو شد . سوالات خبرنگاران آنقدر متعدد بود که احمدی نژاد به نمایندگان رسانه های گروهی وعده داد که روز بعد مصاحبه جداگانه ای را با آنها ترتیب دهد.
-هشدار رئیس جمهوری ایران در قبال جنگ لبنان مبنی بر اینکه " آنها که باد بکارند ؛ طوفان درو می کنند " بازتاب گسترده ای میان رسانه ها یافت.
-سخنرانی احمدی نژاد در جمع اندیشمندان و نخبگان تاجیکستان با استقبال زایدالوصفی از جانب آنها روبرو شد . متن بسیار ادبی و در عین حال روان ، استفاده از ابیات شعرای برجسته فارسی زبان ؛ از جمله نکاتی بود که تشویق های پی در پی حاضران را بدنبال داشت.
-رئیس جمهوری پس از این مراسم با حضور در میان نخبگان تاجیک و عبور از میان سالن ، ضمن پاسخگویی به ابراز احساسات حاضران به گفتگو با آنها پرداخت.
-تلویزیون رسمی تاجیکستان با قطع کامل برنامه های عادی خود و پخش ویژه برنامه ای با نام "پیوند" به بازتاب گسترده اخبار و حواشی سفر رئیس جمهوری اسلامی ایران به تاجیکستان پرداخت.
- نخستین برنامه روز چهارشنبه افتتاح تونل انزاب بود. ارزش این پروژه که در حدود 80 کیلومتری شهر دوشنبه به اجرا درآمده ، 39 میلیون دلار است که 7.8 میلیون دلار آنرا دولت تاجیکستان تامین نموده ، 10 میلیون دلار در قالب کمک توسعه ای جموری اسلامی ایران و حدود 21.2 میلیون دلار نیز وام کشورمان است.
-روسای جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان به همراه متکی وزیر امور خارجه و فتاح وزیر نیرو در یک هلکوپتر و رحمتی وزیر راه به همراه دیگر همراهان ، خبرنگاران و محافظان و نیز میزبانان تاجیک در 3 هلکوپتر دیگر عازم محل افتتاح شدند. تمام کادر پرواز این هلکوپتر ها خلبانان و تکنسینهای روسی بودند.
-منطقه زیر پای ما تماما کوههای بلندی بود که رودهای خروشان از میان آن حرکت میکرد . به گفته یکی از مسوولان تاجیک ، بخش عمده ای از این ارتفاعات ، معادن اورانیوم و ذغال سنگ را در خود دارد.
-سوار شدن اعضای هیات ایرانی در این هلکوپترها آنها را به یاد سفرهای استانی رئیس جمهوری انداخته بود . شاید اگر آنها به برنامه هایی چنین فشرده و استفاده از هلکوپتر عادت نداشتند ، نمی توانستند به راحتی از پس این سفر برآیند.
-محل برگزاری مراسم ، در درهای میان کوه ها قرار داشت. مکان فرود هلکوپترها تا جایگاه 5 کیلومتر فاصله داشت که در حاشیه تمام مسیر ، دختران روستایی با لباسهای رنگی ، کلاه بر سر و شاخه های گل و پرچم در دست قرار داشتند و فریاد خوشامدگویی سر می دادند.
-در بالای ورودی تونل تصویر بزرگی از رحمانف و احمدی نژاد به چشم می خورد . در دامنه های کوه نیز با سنگ و پارچه های رنگی شعارهایی نوشته و تعدادی از دختران و پسران محلی در حال رقص و پایکوبی بودند. حدود 6000 نفر از اهالی روستاهای منطقه در این مراسم حضور یافته بودند.
-جایگاه بسیار زیبایی از جنس چوب که با هنرهای دستی تزئین شده بود برای روسای جمهور و 2 جایگاه برای میهمانان و یک جایگاه برای گروه نمایش و سرود در اطراف محل برگزاری مراسم قرار داشت.
- دو گروه از نوازندگان محلی هم با "کرنی" ( سازی سنتی مانند شیپوری بلند) و دف به محض ورود احمدی نژاد به اجرای برنامه پرداختند.
-تلویزیون تاجیکستان با بیش از 8 دوربین تمام مراسم را به صورت کامل ضبط نمود.
-روسای جمهوری ایران و تاجیکستان به محض ورود به محل برگزاری مراسم برای بازدید از تونل وارد آن شده و در ادامه از لوح یادبود آن پرده برداری کردند.
-به دلیل محدودیت ظرفیت هلکوپترها ، تعدادی از خبرنگاران و اعضای هیات از طریق زمینی عازم محل برگزاری مراسم شده بودند. آنها که بالاجبار اولین گروهی بودند که از تونل انزاب عبور می کردند ، به دلیل آنکه همزمان با بازدید روسای جمهوری از تونل خارج می شدند ، ناچار شدند که حدود 15 دقیقه در میانه این تونل 5 کیلومتری متوقف شوند. توقف نسبتا طولانی آنها در میان راه باعث شده بود تا دود غلیظی از تونل خارج شود که بلافاصله پس از خروج روسای جمهور از تونل ، آنها اجازه عبور یافتند.
-امامعلی رحمانف افتتاح تونل انزاب را تحقق آرزوی یکهزار ساله مردم تاجیکستان برشمرد و ابراز امیدواری کرد که این مسیر 1000 سال هم مورد استفاده مردم تاجیک قرار گیرد. به گفته دست اندرکاران این پروژه ، تونل انزاب در حالت عادی و فصل تابستان 60 کیلومتر و در زمستان و بسته شدن راهها که مردم برای رسیدن به مقصد ، مجبور به عبور از ازبکستان می شدند ، 600 کیلومتر فاصله را نزدیک می کند.
- سخنان احمدی نژاد با تشویق های پی در پی و شعارهای مردم ، ریش سفیدان و جوانان روبرو می شد.
-مهندسین و تکنسین های تونل انزاب که از رئیس جمهور جایزه دریافت کردند ، غالبا چهره های جوانی بودند که از 2 سال پیش اجرای این پروژه را آغاز کرده بودند.
-برنامه فرهنگی شامل نمایش و موسیقی معنوی تاجیکستان مبنی بر آرزوی دیرینه مردم این دیار برای احداث چنین تونلی ، با استقبال و تشویق حاضران روبرو شد.
-بدلیل فشردگی برنامه ها و لزوم اعمال برخی تغییرات در جدول زمان بندی ، وزیر امور خارجه ، راه ، نفت و مشاور ارشد و مطبوعاتی رئیس جمهوری در مراسم دیدار با ایرانیان مقیم دوشنبه حضور یافتند.
-در ابتدای ورود رئیس جمهوری به محل دیدار با بازرگانان و تجار ایرانی و تاجیک در "کاخ وحدت" ، یک بانوی هنرمند پارچه ای کار شده و زری دوزی را به احمدی نژاد اهدا کرد.
-هنگامی که وزرای بازرگانی ایران و تاجیکستان در این مراسم به دلیل کمبود وقت از سخنرانی صرفنظر کردند ، احمدی نژاد به آنها گفت که آنها با خیال راحت دیدگاه های خود را مطرح کنند و اگر ضرورتی پیش آمد رئیس جمهور خود از صحبت هایش خواهد کاست. -رئیس جمهوری در ادامه از حاضران نیز خواست که با آسودگی به بیان دیدگاههای خود بپردازند تا وی به سوالات آنها پاسخ دهد.
-سران تاجیکستان و افغانستان پیش از احمدی نژاد به محل مذاکرات 3 جانبه رسیده بودند.
-در محل مذاکرات مشترک ، پرچم ایران در وسط و پرچم دو کشور در کنار پرچم ایران قرار داشت.
-نکته قابل توجه در چنین نشست هایی مذاکرات هیات ها در باره اسناد و یادداشت تفاهمات است . آنها حتی تا دقایقی پیش از امضای اسناد هم به گفتگو و به قولی چانه زنی ادامه میدهند.
-رئیس جمهوری در یکی از سخنرانی هایش در تاجیکستان تصریح کرد که ما در اینگونه مذاکرات احتیاجی به مترجم نداریم که این یک امتیاز است . این تعبیر دقیقا در این نشست عینیت یافت و همه شاهد گفتگوهای نزدیک و فشرده طرفهای تاجیک ، افغان و ایرانی بودیم.
-خبرنگاران به هنگام برگزاری مصاحبه مطبوعاتی جویای اطلاع از مکان نشستن رئیس جمهوری ایران بودند . دلیل این پرسش دقایقی بعد مشخص شد ؛ زیرا تمام میکروفون ها در مقابل دکتر احمدی نژاد گذاشته شده بود.
-در اثنایی که همه هیاتها و خبرنگاران درگیر امضای اسناد میان 3 کشور بودند ، یک خبرنگار گرجستانی سعی داشت تا با رساندن خود به زاویهای مناسب ، در کنار احمدی نژاد عکسی به یادگار بگیرد.
-در بخشی از مصاحبه مطبوعاتی مشترک ، احمدی نژاد تاکید کرد که کشورهای غربی در آزمون پایبندی خود به معاهدات بین المللی رفوزه شده اند . وی بلافاصله از دو رئیس جمهوری دیگر پرسید که شما از چه عبارتی در این باره استفاده می کنید که حامد کرزای گفت:«مردود» !
-اشتیاق خبرنگاران به مصاحبه با رئیس جمهوری اسلامی ایران باعث شد که احمدی نژاد وقت جداگانه ای را برای گفتگوی مشروح با خبرنگاران حاضر اختصاص دهد.
-برنامه سفر رئیس جمهوری به تاجیکستان یک ساعت و نیم بیشتر از برنامه پیش بینی شده به طول انجامید. با این وجود در مسیر عزیمت به فرودگاه و انجام مراسم بدرقه رسمی ، احمدی نژاد و امامعلی رحمانف به کارخانه "تاجیران" رفتند تا خط مشترک ساخت تراکتورهای ایرانی را در تاجیکستان افتتاح کنند.
http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8505070359
تونل انزاب و تحکیم روابط دو ملت هم تبار
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - پنجشنبه ٥ امرداد ۱۳۸٥
تونل انزاب که در ارتفاعات تاجیکستان شمال و جنوب این کشور پارسی زبان را پیوند داد بالاخره افتتاح شد.
بودجه این تونل در زمان آقای خاتمی تصویب شد و به یکی از دو آرزوی بزرگ اقتصادی خلق (مردم) تاجیک جامه ی عمل پوشانید.
آرزوی دوم تاجیکان راه اندازی نیروگاه گازی بزرگی است که علیرغم وعده وعید روسها و رقابت روسها و آلمانها و بقیه با ایران تا کنون تکمیل نشده است.
بعد از این دو ایجاد راه ارتباطی با ایران از طریق افغانستان قدم بلند دیگری برای موفقیتهای اقتصادی هم تباران تاجیک خواهد بود.
افتتاح تونل انزاب مبارک!
بهار در تاجیکستان به یاد تهران قدیم و چنارستان هایش
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ٢٩ اسفند ۱۳۸٤
بهار تاجیکستان واقعا مست میکنه آدم رو. آلودگی هوا خیلی کم است و شهر دوشنبه با چنارهای تهران قدیم به آدم خیرمقدم. یاد چنارستان های قدیم بخیر.
رشد زبان فارسی در تاجیکستان
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ٢٠ مهر ۱۳۸٤
تاجیکستان در زمان سوویت یا شوروی از نظر ادبی تحت تاثیر عمیق زبان روسی قرار گرفت. بسیاری از کسانی که در شهرها زندگی میکردند به تدریج روسی زده(مشابه غرب زده در ایران) شدند. حتی اخیرا هم در تاجیکستان با افرادی مواجه میشویم که زبان روسی را به راحتی صحبت میکنند ولی فارسی تاجیکی نمیتوانند صحبت کنند. مهاجرت گسترده روستائیان به شهرها و سیاستهای جدید حکومتی به تقویت زبان فارسی انجامیده است.
آیا نزدیکی ملتهای فارس زبان لازم است؟
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ۱ مهر ۱۳۸٤
در اخبار آمده بود که دولتهای ترک تبار آسیای میانه اتحادیه درست میکنند. بنظر میرسه اگر این اتفاق بیفته اوضاع برای تاجیکستان در بین کشورهای این منطقه کمی سخت میشود.
در دنیای امروز دیگر تنها ماندن خیلی خطرناک شده.
راستی اوایل هفته از یک سفر یک هفته ای با تاجیکستان برگشتم. کمی مریض بودم و خبرهای خوب و بدی شنیدم. خدا را شکر برنامه های کاری در تاجیکستان خوب پیش میره و بزودی یه کار جدی در زمینه آی تی شروع میکنیم.
یادم رفت بگم که عسل تولیدی دوستم آقای توکل هم نوبر شد. یه مقدارش را فرستادم دوبی شاید بشه برای فروش استفاده کرد. در ایران هم احتمالا بازار خوبی داشته باشه.
شاد باشید.
آرزوی دیدن ایران
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - شنبه ۱۳ فروردین ۱۳۸٤
یکی از آرزوهای هم تباران تاجیک دیدن کشور ایران است. این آرزو عمیقا در بین تاجیکان رواج داره. وقتی کسی به حج میره حرمت فوق العاده ای پیدا میکنه. چون این سفر خیلی سخت است و پر هزینه. سفر به ایران هم در همین سطوح برای تاجیکان معتبر است.
اینکه اکثر فارسی زبانان در طول تاریخ با عنوان ایران شناخته شده اند محوری است که تاجیکان رو به ایران پیوندی عمیق تر داده. مهماندوستی تاجیکان و ایرانی ها و سنتهای مشترک آنان همچون حلقه های پولاد ذهن و دل این دو ملت رو به هم پیوند می دهد. با دیدارها این پیوندها محکم تر میشود.
تاجیکستان در سال ۱۳۸۴
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - پنجشنبه ٤ فروردین ۱۳۸٤
سال نو در تاجیکستان یادآور پیوند فارسی زبانان و سنت کهن تاجیکان است.
امیدوارم امسال سال خوبی باشه. بنظر میرسه از نظر سیاسی اتفاقات زیادی در تاجیکستان و افغانستان و ایران خواهد افتاد. موفقیت برای همه فارس زبانان. خدا خواهد نصیب باشد.
نوروز تاجیکستان خاطره ی تهران تمیز گذشته
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - سهشنبه ٢٥ اسفند ۱۳۸۳
بهار در تاجیکستان خاطره انگیز است. کسایی که کوچه های خاکی تهران در حدود ۳۰ سال پیش یادشونه میدونن که درختهای چنار و توت در کوچه پس کوچه ها چقدر شادی بخش بوده و حالا در تاجیکستان چنارهای تهران رو میشه حس کرد.
وزش باد در تهران کم اتفاق میفته و الان در آستانه بهار کوههای شمال تهران توی چشمتون میشینه. خیلی هوا عالیه.
دوست داشتم تهران رو به دوستان تاجیک در روزهای تمیز نوروز نشان میدادم.
نوروز بر همه فارس زبانان مبارک باد.
از دماوند تا پامیر
نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ٢۸ بهمن ۱۳۸۳
خدا خواهد نصیب باشد بزودی به تاجیکستان می روم. دیدن قله های پر از برف میان راه از دماوند تا پامیر را خاطره انگیز خواهد کرد. راستی موزیک وبلاگ رو هم عوض کردم. اگر نظری دارید بدید.